سی­‌اف‌­ام56

۱۹۷۶ و آغاز یک همکاری مشترک

سی­‌اف‌­ام۵۶ با نام نظامی اِف۱۰۸ شامل خانواده­‌ای از موتورهای توربوفن دو محوره با نسبت کنارگذر بالا می­‌باشد که هم کاربردهای تجاری دارند و هم نظامی. طیف محصولات سی­‌اف‌­ام۵۶ محدوده نیروی پیشران بین حدود ۱۸۰۰۰ تا ۳۴۰۰۰ پوند را پوشش می­‌دهند. از سال ۲۰۱۵، تنها موتورهای سی­‌اِف‌­اِم۵۶-۵بی (مورداستفاده در هواپیمای ایرباس۳۲۰ سِئو) و موتور سی­‌اِف‌­اِم۵۶-۷بی (مورداستفاده در هواپیمای بوئینگ ۷۷۷ اِن­‌جی) هنوز در خط تولید هستند.

سی‌اِف‌اِم56-5بی

سی‌­اِف­‌اِم۵۶-۵بی

نام‌گذاری شرکت سی­‌اِف‌­اِم اینترنشنال و محصول سی­‌اِف­‌اِم۵۶ با ترکیب نام­‌های دو موتور تجاری از دو شرکت مادر یعنی سی­‌اِف۶ از جنرال الکتریک (از آمریکا) و اِم۵۶ از اسنِکما (یا سافران از فرانسه) شکل گرفته‌است. اسنِکما توربین فشار پایین را تولید کرده که فن موتور سی­‌اف‌­ام۵۶ را به حرکت در می‌­آورد. فن را هم شرکت سافران (نام جدید شرکت اسنِکما) تولید کرده‌است. اما شرکت جنرال الکتریک هسته موتور را ارائه کرده که برگرفته از موتور توربوفن اِف۱۰۱ (موتور هواپیمای بمب افکن بی۱ لَنسِر) می­‌باشد.

موتور اِف101-جی‌ئی-102

موتور اِف۱۰۱-جی­‌ئی-۱۰۲
سازنده جنرال الکتریک
سال تولید ۱۹۸۳
کاربرد بی-۱بی، لاکهید یو۲/تی‌­آر-۱؟
ترکیب‌­بندی دو محوره، ۲/-/۱/۹/-/۲
قطر فن ۱.۱۳۵ متر، ۴۴.۷ اینچ
قطر موتور ۱.۴۰۲ متر، ۵۵.۲ اینچ
طول ۴.۵۹ متر، ۱۸۰.۷ اینچ
وزن ۲۰۱۸ کیلوگرم، ۴۴۴۹ پاوند
شرایط سطح دریا
نیروی پیشران ۷۷۳۵۵ نیوتن، ۱۷۳۹۰ پاوند
نیروی پیشران با پس­‌سوز ۱۳۶۹۱۶ نیوتن، ۳۰۷۸۰ پاوند
مصرف سوخت ویژه ۱۰۵×۱.۵۹ کیلوگرم بر ثانیه بر نیوتن
مصرف سوخت ویژه با پس‌­سوز ۱۰۵×۶.۹۷ کیلوگرم بر ثانیه بر نیوتن
دبی ۱۶۱.۵ کیلوگرم بر ثانیه
نسبت کنار گذر ۱.۹۱
نسبت فشار فن ۲.۳۱
نسبت فشار کل ۲۶.۸
دمای خروجی توربین ۱۶۷۲ درجه کلوین

موتور اِف۱۰۱ در ابتدا به منظور برنامه هواپیمای راهبردی پیشرفته آمریکا یعنی بی-۱اِی توسعه یافت و چهار فروند از این هواپیما که در طول برنامه توسعه ساخته شدند را بین سال های ۱۹۷۰ تا ۱۹۸۱ به پرواز درآورد. این موتور اولین موتور جی‌­ئی در کلاس ۳۰هزار پاوند بود که پس­‌سوز داشت. اگرچه برنامه تولید بی-۱اِی در سال ۱۹۷۷ خاتمه یافت، اما بعداً برنامه تولید ۱۰۰ فروند بی-۱بی منجر به قرارداد جی­‌ئی برای توسعه موتورهای توربوفن اِف۱۰۱-۱۰۲ گردید. اولین نمونه این موتور که ویرایش ارتقاء یافته‌­ای از موتور قبلی بود، در سال ۱۹۸۳ تحویل شد و برنامه تست‌­های هواپیما از سال ۱۹۸۴ آغاز گردید. نیروی هوایی آمریکا اولین هواپیما را در سال ۱۹۸۵ تحویل گرفت و آخرین موتور از مجموع ۴۶۹ موتور در دسامبر ۱۹۸۷ تولید شد.

لازم به توضیح است که موتورهای اِف۱۱۰ و اِف۱۱۸ هم با استفاده از هسته همان موتور و اضافه کردن سامانه فشار پایین جدید برای برآوردن الزامات هواپیمای موردنظر ساخته شدند. موتور اِف۱۱۰-جی­‌ئی-۱۲۹ امروزه یک از توانمندترین موتورها می‌­باشد که قابلیت‌اطمینان بالایی را فراهم کرده‌است. آخرین موتور این خانواده اِف۱۱۰-جی‌­ئی-۱۳۲ است. نیروی هوایی آمریکا در سال ۱۹۷۹، هواپیمای سی­‌اِف‌­اِم۵۶-۲بی را برای جایگزینی با موتور پر‌‌‌ت‌­اندویتنی تی‌­اِ‌ف۳۳ (جِی‌­تی­۳دی) که در هواپیمای بوئینگ کِی­‌سی-۱۳۵ استفاده می­‌شد انتخاب کرد. موتورهای سی­‌اِف‌­اِم در برخاست هواپیما عملکرد بهتری داشتند و با بازدهی بهتر مصرف سوخت، توان بیشتری فراهم می­‌کردند.

منابع:

Elodie Roux-2007 –

POWERWEB

GlobalSecurity

 

*خانواده موتورهای ‌CFM56 در یک نگاه

*موتور هوایی CFM56 در گذر زمان

دیدگاه بگذارید

avatar
  مشترک شدن  
اطلاع رسانی