معکوس‌کننده رانش موتور

معکوس‌کننده رانش موتور، قاتل توپولوف۲۰۴ روسی (سوانح هوایی بخش هجدهم)

سوانح هوایی از تلخ‌ترین رویدادها به شمار می‌روند که توجه طیف وسیعی از جامعه را به خود جلب می‌کنند. فارغ از آثار تکان‌دهنده اجتماعی این سوانح، آموزه‌های فنی و عملیاتی از آن‌ها به عنوان عاملی تعیین‌کننده و موثر برای بهبود مستمر نظام کیفی حاکم بر صنعت حمل و نقل هوایی و افزایش ایمنی پرواز به شمار می‌رود. در این مجموعه مقالات، به زبانی ساده مهم‌ترین سوانح هوایی تاریخ پرواز مرور می‌شود که نقص عملکرد یا بروز اشکال فنی در موتور هواپیما به عنوان یکی از عوامل موثر در سانحه شناخته شده باشد. البته ذکر این نکته ضروری است که هرگز نمی‌توان تنها یک عامل را به عنوان علت اصلی بروز سانحه هوایی معرفی کرد، بلکه زنجیره وقایع و عوامل مختلف منجر به بروز سانحه می‌شود.

معکوس‌کننده رانش موتور

در ساعات اولیه بعد از ظهر آخرین شنبه سال ۲۰۱۲، جت مسافربری توپولوف۲۰۴ متعلق به شرکت روسی رِد وینگز ایرلاین، پس از نشستن در فرودگاه ونوکووا مسکو دچار سانحه شد و در اثر آن خلبان، کمک خلبان، مهندس پرواز و دو مهماندار هواپیما کشته شدند. سه سرنشین دیگر دچار جراحات جدی شدند.

معکوس‌کننده رانش موتور

پرواز شماره ۹۲۶۸ شرکت رِد وینگز از جمهوری چک عازم مسکو بود و همه چیز برای نشستن در باند شماره ۱۹ مهیا شده بود. در آخرین مراحل تقرب، فلپ‌ها تا زاویه ۳۷ درجه به پایین و سطوح پیش‌بال به میزان ۲۳ درجه اعمال شده بودند و ارابه فرود هم باز شده بود. هواپیما آستانه ایمن برای فرود قبل از باند را در ارتفاع ۱۵ متری با سرعت ۲۶۰ کیلومتر بر ساعت رد کرد و هواپیما با سرعت ۲۳۰ کیلومتر بر ساعت، در حالی که موتورها در وضعیت درجا قرار داشتند، در فاصله ۹۰۰ متری از نقطه آستانه فرود به زمین نشست. بلافاصله پس از نشاندن هواپیما، خدمه پروازی معکوس‌کننده رانش هر دو موتور را در وضعیت قدرت بیشینه قرار دادند، اما دو موتور توربوفن هیچ پاسخی به این دستور ندادند و سطوح براگیر (اسپویلر) نیز به طور خودکار باز نشدند.

معکوس‌کننده رانش موتور

در این لحظه توان موتور افزایش‌ یافت و سرعت زمینی هواپیما به ۲۴۰ کیلومتر بر ساعت رسید. با افزایش سرعت هواپیما و به تبع آن، افزایش نیروی برا، بار اعمالی بر روی ارابه فرود کاهش یافت. هواپیما به طور متناوب از زمین کنده‌ شده و به سمت چپ و راست منحرف می‌گشت. تلاش خلبان برای کاهش سرعت هواپیما با استفاده از سیستم ترمز زمینی موفقیت‌آمیز نبود. پنج ثانیه بعد، مهندس پرواز مجددا درخواست اعمال معکوس‌کننده رانش موتور را داد که این تلاش نیز موفقیت‌آمیز نبود. بیست و سه ثانیه پس از نشاندن هواپیما روی باند، توپولوف۲۰۴ رِد وینگز با سرعت ۲۱۵ کیلومتر بر ساعت به انتهای باند رسید و در این لحظه مهندس پرواز هر دو موتور را خاموش کرد. در نتیجه سطوح براگیر باز شده و معکوس‌کننده رانش موتور نیز به کار افتاد. در فاصله ۳۲۰ متری از انتهای باند یک بزرگراه قرار داشت که هواپیما تا آن پیش‌رفت و نهایتا متوقف شد.

معکوس‌کننده رانش موتور

نتایج بررسی سانحه نشان‌ داد که تنظیم غلط مکانیزم‌های معکوس‌کننده رانش موتور، ناشی از خطای تعمیراتی در کنار عدم استفاده صحیح از براگیر توسط خدمه پروازی، در فاز فرود منجر به بروز این سانحه، تخریب اساسی هواپیما و مرگ ۵ نفر از سرنشین آن شده‌است. مشخصا عدم اشاره دقیق و صحیح به روش تنظیم درست مکانیزم کنترل و قفل معکوس‌کننده رانش موتور، در دفترچه تعمیر و نگهداری موتور توربوفن پی‌اس-۹۰ای نصب‌شده بر روی توپولوف۲۰۴ شرکت رِد وینگز، باعث سردرگمی تکنیسین تعمیر و تنظیم اشتباه این قفل شده بود. هواپیمای سانحه‌دیده از سال ۲۰۰۸ توسط شرکت رِد وینگز وارد خدمت عملیاتی شده بود.

معکوس‌کننده رانش موتور

منبع:

Aviation Safety

نقص موتور و غفلت خلبان پایانی تلخ برای یک پرواز بین قاره‌ای در آستانه سفر  (سانحه هوایی بخش دهم)

به کار افتادن بی‌موقع معکوس‌کننده رانش و سقوط مرگبار در ساحل آتلانتیک (سوانح هوایی بخش یازدهم)

نقص مرگبار در سامانه کنترل سوخت موتور توربوفن JT15D (سوانح هوایی بخش دوازدهم)

نقص در کمپرسور پرفشار موتور و سقوط مرگبار DC-9 (سوانح هوایی بخش سیزدهم)

سقوط بی ۷۳۷ بریتیش میدلند در اثر کنده شدن پره فن موتور (سوانح هوایی بخش چهاردهم)

سانحه آخرین یکشنبه ماه اوت (سوانح هوایی بخش پانزدهم)

سهل‌انگاری در مرکز تعمیر، آتش‌سوزی در پرواز (سوانح هوایی بخش شانزدهم)

مهره دردسرساز در موتور! (سوانح هوایی بخش هفدهم)

 

دیدگاه بگذارید

avatar
  مشترک شدن  
اطلاع رسانی