نشانگر سوخت هواپیما

اشتباه مرگبار در تعویض نشانگر سوخت (سوانح هوایی بخش سی‌ام)

سوانح هوایی از تلخ‌ترین رویدادها به شمار می‌روند که توجه طیف وسیعی از جامعه را به خود جلب می‌کنند. فارغ از آثار تکان‌دهنده اجتماعی این سوانح، آموزه‌های فنی و عملیاتی از آن‌ها به عنوان عاملی تعیین‌کننده و موثر برای بهبود مستمر نظام کیفی حاکم بر صنعت حمل و نقل هوایی و افزایش ایمنی پرواز به شمار می‌رود. در این مجموعه مقالات، به زبانی ساده مهم‌ترین سوانح هوایی تاریخ پرواز مرور می‌شود که نقص عملکرد یا بروز اشکال فنی در موتور هواپیما به عنوان یکی از عوامل موثر در سانحه شناخته شده باشد. البته ذکر این نکته ضروری است که هرگز نمی‌توان تنها یک عامل را به عنوان علت اصلی بروز سانحه هوایی معرفی کرد، بلکه زنجیره وقایع و عوامل مختلف منجر به بروز سانحه می‌شود.

در ساعات اولیه بعد از ظهر اولین شنبه ماه اوت سال ۲۰۰۵، یک فروند هواپیمای توربوپراپ منطقه‌ای اِی‌تی‌آر۷۲ متعلق به شرکت هواپیمایی تونس‌ایر، در مسیر پرواز بین شهر باری در ایتالیا تا شهر جربه در تونس دچار سانحه شد و در دریا سقوط کرد. در اثر این سانحه، دو تن از چهار خدمه هواپیما و چهارده نفر از ۳۵ مسافر آن جان باختند. یک روز قبل از سانحه، هواپیمای اِی‌تی‌آر۷۲ شرکت تونس‌ایر، در فرودگاه شهر تونس در حالی به زمین نشست که ۷۹۰ کیلوگرم سوخت در مخازن آن باقی‌مانده بود. پس از انجام تعمیرات در تاسیسات نگهداری هواپیما در فرودگاه تونس، نشانگر مقدار سوخت باقی‌مانده هواپیما تعویض شد. تکنیسین مسئول این کار، به اشتباه نشانگر مربوط به هواپیمای اِی‌تی‌آر۴۲ را برروی هواپیما نصب کرد.

نشانگر سوخت هواپیما

به طور کلی، نشانگر مقدار سوخت باقی‌مانده، سیگنال‌های دریافتی از حسگرهای نصب‌شده در مخزن سوخت هواپیماها را دریافت می‌کند و بر اساس الگوریتم مختص به هر هواپیما، با توجه به ابعاد و شکل مخازن و تعداد حسگرهای نصب‌شده با پردازش سیگنال‌های دریافتی، مقدار سوخت باقی‌مانده را نشان می‌دهد. پس از این اشتباه وحشتناک، خدمه پروازی اِی‌تی‌آر۷۲ در صفحه روبه‌روی خود مقدار سوخت باقی‌مانده را معادل ۳۰۵۰ کیلوگرم می‌دیدند، در حالی که سوخت واقعی موجود در مخازن تنها ۷۹۰ کیلوگرم بود.

در صبح روز سانحه، هواپیمای اِی‌تی‌آر۷۲ شرکت تونس‌ایر، فرودگاه شهر تونس را به مقصد باری ایتالیا ترک کرد. پیش از پرواز، ۴۶۵ کیلوگرم سوخت به مخازن افزوده شده و در حالی که میزان سوخت واقعی هزار و ۲۵۵ کیلوگرم بود، نشانگر سوخت در کابین مقدار سه هزار و ۸۰۰ کیلوگرم را نشان می‌داد. با پایان این پرواز و نشستن هواپیما در فرودگاه باری، تنها ۳۰۵ کیلوگرم سوخت برای آن باقی‌مانده بود. چند ساعت بعد، این هواپیما با شماره پرواز ۱۱۵۳ آماده می‌شد تا فرودگاه باری را به مقصد فرودگاه ملیتا در شهر جربه تونس ترک کند، این در حالی بود که خلبان پرواز بر مبنای اطلاعات نشان داده‌شده توسط نشانگر سوخت، تنها درخواست سوخت‌گیری به میزان ۲۶۵ کیلوگرم را کرد. در آستانه برخاستن از فرودگاه باری، خدمه پروازی تصور می‌کردند دو هزار و ۷۰۰ کیلوگرم سوخت همراه خود دارند، در حالی که میزان واقعی سوخت تنها ۵۷۰ کیلوگرم بود.

نشانگر سوخت هواپیما

در ساعت سه و ۲۴ دقیقه بعد از ظهر روز سانحه، در حالی که پرواز شماره ۱۱۵۳ شرکت تونس‌ایر در مسیر سیر به سوی جربه تونس قرار داشت، خدمه پروازی با اعلام شرایط غیرعادی درخواست فرود در فرودگاه پالرمو را داشتند. لحظاتی بعد، سوخت به‌طور کامل تمام شد و هر دو موتور هواپیما از کار افتاد. در ساعت سه و ۴۰ دقیقه، هواپیما در حالی با آب‌های دریای مدیترانه در نزدیکی پالرمو برخورد کرد که کماکان نشانگر سوخت کابین وجود ۱۸۰۰ کیلوگرم سوخت را در مخازن نشان می‌داد.

هواپیمای اِی‌تی‌آر۷۲-۲۰۰ شرکت تونس‌ایر‌، نیروی پیشران خود را از دو موتور توربوپراپ پی‌دبلیو۱۲۴بی محصول پرت‌اندویتنی تامین می‌کرد. این هواپیما، اولین پرواز خود را در سال ۱۹۹۱ انجام داده و تا زمان وقوع سانحه، بیش از ۲۹ هزار و ۸۰۰ ساعت پروازی را به ثبت رسانده بود. سازمان هواپیمایی کشوری ایتالیا، دو سال و پنج ماه پس از وقوع سانحه، گزارش کامل بررسی آن را منتشر کرد. در این گزارش، علاوه بر خطای بزرگ تکنسین تعمیر و نگهداری هواپیما در فرودگاه تونس، مجموعه‌ای از عوامل تاثیرگذار دیگر شامل رویه‌های آموزشی و فرآیندهای بازرسی شرکت‌های هواپیمایی مورد توجه قرار گرفته‎‌است.

 

منبع:

Aviation Safety

خستگی هواپیمای جوان! (سوانح هوایی بخش بیست و دوم)

حفره‌ای در موتور هواپیمای باربری (سوانح هوایی بخش بیست و سوم)

جدایش پره‌های توربین بر فراز بریزبین استرالیا (سوانح هوایی بخش بیست و چهارم)

ترک دیسک توربین پرفشار و آتش‌سوزی موتور روی باند برخاست (سوانح هوایی بخش بیست و پنجم)

آتش‌سوزی در هارتس‌فیلد (سوانح هوایی بخش بیست و ششم)

ترک دردسرساز در محور کمپرسور (سوانح هوایی بخش بیست و هفتم)

یخ‌زدایی خطرآفرین در نورنبرگ (سوانح هوایی بخش بیست و هشتم)

چرخش مرگبار (سوانح هوایی بخش بیست و نهم)

دیدگاه بگذارید

avatar
  مشترک شدن  
اطلاع رسانی