بحران برق در مصر از سال 2010 وارد مرحله جدیدی شد. در آن زمان قطع مکرر و طولانی برق در اغلب شهرها و مراکز جمعیتی این کشور رخ میداد و این امر بویژه در ماههای گرم تابستان بسیار آزاردهنده بود. در تابستان 2014 تنها 70 درصد از ظرفیت نیروگاهی نصبشده 30 گیگاواتی این کشور آفریقایی عملیاتی بود.
بحران برق در این برهه زمانی مشکلات اقتصادی و اجتماعی زیادی برای مصر ایجاد کردهبود. در سال 2015 بالغ بر 68 درصد برق مصر از گاز طبیعی، 26 درصد آن از گازوئیل، پنج درصد بهصورت برقآبی و یک درصد از باد و انرژی خورشیدی تامین میشد. در بخش چندرسانهای سایت توربینا و در قسمت اینفوگرافیک توزیع منابع تولید برق در مصر ارائه شدهاست. شرکت آلمانی زیمنس بهعنوان یکی از بازیگران اصلی صنعت نیروگاهی جهان با همکاری دولت مصر ابرپروژهای را برای برونرفت از این بحران آغاز کرد. در این نوشتار جوانب مختلف این تجربه موفق برای مصر مرور میشود.
برای اجرای این ابرپروژه شرکت زیمنس توافقنامهای به ارزش شش میلیارد یورو با دولت مصر به امضا رساند. زیمنس به همراه شرکت عمرانی اوراسکام و شرکت السویدی الکتریک با حمایت دولت آلمان و با مشارکت دو موسسه اعتباری آلمانی و ایتالیایی وامی را برای تامین مالی پروژه دریافت کردند. اعتبار زیمنس بهعنوان یک شرکت فناور شناختهشده بینالمللی موجب شد شبکهای متشکل از 30 بانک مختلف در تامین مالیات پروژه مشارکت کنند. توافقنامه دریافت وام برای نیروگاه بنی سویف در پاییز 2015 در قاهره امضا شد. دو توافقنامه مشابه دیگر برای دو نیروگاه دیگر مصر نیز در بهار 2016 به امضا رسید.

برایناساس، زمینه برای اجرای ابرپروژه زیمنس بهعنوان تجربه موفق مصر فراهم شد. در قالب این ابرپروژه سه نیروگاه سیکل ترکیبی گازسوز روزآمد به ظرفیت نصبشده نیروگاهی مصر اضافه میشد که قادر بود برق موردنیاز 45 میلیون مصری را تامین کند. بهرهوری این نیروگاهها مبتنی بر استفاده از استفاده فناوری توربین گاز کلاس اچ به 61 درصد میرسد که صرفهجویی قابلتوجهی در مصرف سوخت برای مصر به ارمغان آوردهاست. از منظر کاهش آلایندگی نیز لازم به ذکر است به ازا یک درصد افزایش بهرهوری بطور تقریبی 320 هزار تن آلایندگی دیاکسیدکربن در سال برای یک نیروگاه کاهش مییابد.
پیکربندی هر سه نیروگاه این ابرپروژه یکسان است. در هر یک از این نیروگاهها هشت واحد توربین گاز روزآمد SGT5-8000H، چهار واحد توربین بخار SST-5000، دوازده واحد ژنراتور SGen5-2000H بههمراه سامانه کنترل SPPA-T3000 همگی محصول زیمنس نصب و راهاندازی شدهاست. سوخت اصلی هر سه نیروگاه گاز طبیعی است اما امکان استفاده از گازوئیل بهعنوان سوخت جایگزین نیز وجود دارد.
توربین گاز SGT5-8000H بهعنوان یکی از نخستین ماشینهای هوا خنک کلاس اچ به بازار عرضه شد. زیمنس مدعی است این توربین گاز بزرگترین ناوگان عملیاتی را در میان ماشینهای کلاس اچ در اختیار دارد. توان خروجی یک واحد از این توربین گاز پرقدرت زیمنس معادل 400 مگاوات گزارش شدهاست که برای تامین برق 1.25 میلیون نفر شهروند مصری کافی است. در پیکربندی سیکل ترکیبی این توربین گاز کلاس اچ در کنار یک واحد توربین بخار میتواند توانی معادل 1200 مگاوات تامین کند که برق موردنیاز 3.75 میلیون نفر را تامین خواهد کرد. بنابر اعلام شرکت زیمنس توربین گاز SGT5-8000H نصبشده در نیروگاه بنی سویف نخستین توربین گاز کلاس اچ بشمار میرود که در منطقه خاورمیانه عملیاتی شدهاست.
آموزش نیروی انسانی بومی بخشی از تعهد زیمنس در قالب این ابرپروژه است. برایناساس، زیمنس در قالب یک برنامه آموزشی فشرده ششماهه در مصر و آلمان بیش از 600 نفر تکنسین و مهندس مصری را با مبانی کارکردی و عملیاتی تجهیزات خود آشنا کرد. آموزش مهارتهای موردنیاز برای نگهداری و پشتیبانی از این تجهیزات بخش مهمی از برنامه آموزشی مذکور بود. علاوه بر این شرکت زیمنس با همکاری وزارت توسعه و همکاریهای اقتصادی آلمان متعهدد شد.
یک هنرستان فنی در مصر راهاندازی کند.علاوهبرآن راهاندازی یک موسسه آموزش کاردانیفنی نیروگاهی با تمرکز بر تخصص مکاترونیک در مصر در زمره تعهدات زیمنس قرار گرفت. نخستین گروه از مهندسان مصری دوره آشنایی با توربین گاز SGT5-8000H را در تاسیسات آموزشی زیمنس در برلین گذراندند. بطور کلی بر اساس هدفگذاری انجامشده 5500 نفر مهندس و تکنسین مصری در قالب این ابرپروژه از آموزش ضمن خدمت زیمنس منتفع شدند.
با اجرای این ابرپروژه 14400 مگاوات به ظرفیت نیروگاهی مصر افزوده شد که در سال 2015 معادل افزایش 45 درصدی در این ظرفیت قلمداد میشود. در قالب این پروژه مجموعا 24 واحد توربین گاز کلاس اچ، 12 واحد توربین بخار، 36 واحد ژنراتور و 24 واحد ژنراتور بازیافت حرارتی بخار همگی از محصولات زیمنس در سه نیروگاه تازهتاسیس مصر نصب و راهاندازی شد.
برای اجرای این پروژه در مجموع 145 میلیون نفر ساعت وقت صرف شدهاست. مساحت زیربنای موردنیاز برای ساخت این نیروگاهها 2180000 مترمربع معادل 300 زمین فوتبال گزارش شدهاست. بالغ بر 24500 نفر در این ابرپروژه بطور مستقیم کار میکردند که 95 درصد از آنها مصری بودند. بیش از 1073 تامینکننده و پیمانکار در این ابرپروژه بهکار گرفته شدند که 73 دصد از آنها مصری بودند.
منبع:
